Ugrás a tartalomra
Pannon RTV/Szunyog Tibor

Svakodnevni život Mađara iz Vršca

2020.10.04
09:36
2020.10.04
09:42
Forrás
Pannon RTV
U Vršcu, gradu južnog Banata s oko 45.000 stanovnika, centar okupljanja vršačkih Mađara predstavljaju Mađarsko kulturno-umetničko društvo „Petefi Šandor" i Katoličk crkva.

Uz svakodnevni posao i probleme, neračunajući porodicu, oni baš na ovim mestima vežbaju, neguju i koriste svoj maternji jezik i kulturu. Upoznajmo malo Mađare iz Vršca.

Posetili smo Vršac krajem septembra, gde grad već decenijama održava Berbanske dane"Grožđebal". Ove godine, zbog poznate epidemiološke situacije, samo izložba u holu gradske kuće ukazuje na to da je došlo vreme za održavanje čuvene manifestacije Dani berbe grožđa. Cilj nam je bio da otkrijemo kako živi i gde se okuplja mađarsko stanovništvo koje živi u gradu, brojčano ih je oko dve hiljade - ako broj iseljenika poslednjih godina ne opovrgne ovu statistiku sa poslednjeg popisa. Uglavnom su mladi ljudi napustili rodna mesta, otišli preko granica - u druge zemlje u potrazi za boljim uslovima života i prosperitetom. Ipak se drže svoje zajednice u kojoj su proveli detinjstvo.

Šandor Žolt Bene, član, Mađarsko kulturno-umetničko društvo „Petefi Šandor", Vršac: „Sudbina me dovela do preselenja u inostranstvo, ali to me nije sprečilo da se vratim ovde i u svako doba da nastavim dolaziti u Mađarsku kuću, da i dalje plešem, razgovaram i putujem s njima. Moramo negovati mađarski jezik ako želimo govoriti mađarski. Ono što nas razlikuje od Mađara u Mađarskoj je da oni to ne moraju raditi. Oni su jednostavno Mađari i za to se ne moraju boriti, jer su i mađarski naučili u školi, a kod kuće govore mađarskim jezikom. Različiti smo i osećamo veću pripadnost mađarskoj naciji, jer se mi za to borimo ceo život. Ako mi sami ne budemo negovali pripadnost mađarskoj zajednici, niko to neće raditi umesto nas.”

Pannon RTV/Szunyog Tibor

U Mađarsko kulturno-umetničkom društvu „Petefi Šandor" u Vršcu broj Mađara je promenjiv, međutim, svaki pojedinac je vrlo važna za nadležne, kaže penzionisana učiteljica Hajnalka Krizbai, sekretar MKUD-a "Šandor Petefi" iz Vršca. Hajnalka Krizbai, sekretar, Mađarsko kulturno-umetničko društvo „Petefi Šandor", Vršac: „Evo, upravo sada imamo šezdeset članova i devetnaest članova koji pohađaju vrtić za vikend. U školu je bilo upisano 49 dece koja žele da nauče mađarski jezik. Mišljenja sam da sve počinje od roditeljskog doma. Dakle, majke treba detetu da govore na mađarskom jeziku, da u kući komuniciraju na maternjem jeziku, da se deci peva i priča na mađarskom jeziku, jedino na taj način će dete prisvojiti svoj maternji jezik i preneti na dalja pokolenja. Ako se to ne dogodi, maternji jezik se neće naučiti, jednostavno nije dovoljna upotreba svog jezika smo u vikend vrtiću i školi. Očevi, oni su, recimo, u zavisnosti od profesije ali uglavnom rade i više borave van domaćinstva. Majka,je uglavnom u kući i ona odgaja dete i više razgovara, pa je samim tim jezik kojim majka komunicira sa detetom dominantniji.”

Najveći problem vršačkog udruženja, kao i svih udruženja južnog Banata, je rasipanje članstva. Hajnalka Krizbai: „Naše udruženje veoma oseća odliv članstva. Može se reći da su sve generacije mlađe od 30-35 godina otišle u inostranstvo. Ovde u Udruženju smo ostali mi kao stariji i deca. Deca koja su rođena u mešovitom braku, dolaze ovde u cilju negovanja maternjeg jezika, ali  mi ne znamo šta nosi budućnost.”

Lajoš Lantoš je bio dvadeset godina predsednik Mađarsko kulturno-umetničko društvo „Petefi Šandor" iz Vršac, a pre nekoliko godina ponovo je imenovan za predsenika MKUD-a. Kao rezultat toga, on vrlo dobro poznaje situaciju Mađara u Vršcu. „Ovde funkcionišemo i radimo nekoliko sedmica, redovno dolazimo utorkom i petkom, pokušavamo se okupiti, ali vrlo je teško jer nas je puno ljudi ovde napustilo, otišli su u inostranstvo. Pokušali smo ponovo, 23. put organizovati "Dane Ferenca Hercega" u Vršcu.”

Poslednjih godina procvetala je saradnja između mađarskih udruženja u Jermenovcu i Vršcu. Ana-Maria Pinter, pokrajinska poslanica, smatra ovu mogućnost vrlo važnom. Ana-Maria Pinter, pokrajinska poslanica, Jermenovci: „Živimo u dijaspori u odnosu na našu maticu i ako ne težimo očuvanju svog identiteta, potpuno smo izgubljeni. Zbog toga moramo biti jedinstveni, a čak se možemo pohvaliti da imamo osmorazrednu školu u Jermenovcima i da deca tečno govore mađarski jezik, tako da možemo pomoći i ljudima iz Vršca da neguju i govore svoj maternji jezik.”

U katoličkoj crkvi sv. Gerharda u Vršcu, kapelan Alen Palatinuš daće sve od sebe da održi mađarsku versku zajednicu. „U crkvi sv. Gerharda nalazi se mađarska zajednica - zahvaljujući dobrom Bogu. To dokazuje činjenica da se svake nedelje održava misa na mađarskom jeziku, pa čak i radnim danom, kada na hrvatskom jeziku nema posebne mise za pokojne, mise se uvek održavaju na mađarskom jeziku. Na veronauci nastojimo što više učiti decu mađarski jezik, istina je da se veronauka održava na srpskom jeziku, jer mnoga deca više ne razumeju mađarski maternji jezik, ali sa starijima, srednjoškolcima, održavamo časove veronauke na mađarskom jeziku. Kao župnik nastojim da deca oko mene nauče mađarski jezik kad god je to moguće. Jedina institucija - tako da kažem - u Vršcu je crkva, koja predstavlja čuvara mađarskog jezika u cilju opstanka mađarske zajednice. Moramo takođe istrajati do poslednjeg atoma snage kako bi Mađari mogli slušati Božju reč i slaviti Boga na mađarskom jeziku.”

Mađari iz Vršca takođe veruju u podršku Vojvodine i matice, kako bi mogli održati svoje udruženje i crkvu, gde još uvek mogu vežbati i naučiti maternji mađarski jezik.

Javni poslovi
Vršac

Slične vesti

Najnovije

Najčitanije

U sudaru u Kanjiži izgoreo automobil

Saobraćajna nezgoda dogodila se danas prepodne u Kanjiži. Jedno vozilo je zahvatio požar, a drugo je sletelo u jarak. Za sada nema informacija o povređenima.